ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ສປປ ລາວ — ວັນທີ 12–22 ຕຸລາ 2025:
ກົມຊັບພະຍາກອນນ້ຳ, ກະຊວງກະ​ສິ​ກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອງ, ໂດຍການຮ່ວມມືກັບ ອົງການ UNDP ປະຈຳ ສປປ ລາວ, ໄດ້ສຳເລັດການລົງປຶກສາຫາລືພາກສະໜາມ ແລະ ປະຕິບັດພາລະກິດທາງດ້ານເຕັກນິກ ຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ພາຍໃຕ້ໂຄງການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນນ້ຳແບບ​ເຊື່ອ​ມສານ ແລະ ການປັບຕົວ​ບົນ​ພື້ນ​ຖານລະບົບນິເວດ (IWRM-EbA). ການລິເລີ່ມດັ່ງກ່າວ ໂດຍການສະໜັບສະໜູນຈາກ ກອງທຶນສິ່ງແວດລ້ອມໂລກ (GEF), ແມ່ນເນັ້ນໃສ່ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ຊຸມຊົນ ແລະ ລະບົບນິເວດ ໃນເຂດອ່າງຮັບນ້ຳເຊບັ້ງຫຽງ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນລະບົບແມ່ນ້ຳທີ່ສຳຄັນ ແລະ ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດຂອງປະເທດ.

ພາລະກິດໃນໄລຍະ 10 ວັນນີ້ ປະກອບມີການສ້າງການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ການສົນທະນາທາງດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ກິດຈະກຳຢັ້ງຢືນຄວາມຖືກຕ້ອງ ຮ່ວມກັບອຳນາດການປົກຄອງແຂວງ, ເມືອງ ແລະ ບ້ານ. ຈຸດປະສົງຫຼັກແມ່ນເພື່ອສ້າງ ແລະ ປັບປຸງລະບຽບການທ້ອງຖິ່ນໃຫ້ສົມບູນ ສຳລັບ 4 ເຂດອະນຸລັກແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ ຄື: ບ້ານສົບສະ​ລູ, ບ້ານແກ້ງທ່າ​ເມະ, ບ້ານນອງວິໄລ ແລະ ບ້ານສະ​ວຶ. ເຂດອະນຸລັກເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ ໃນການຮັບປະກັນການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນນ້ຳແບບຍືນຍົງ, ການປົກປັກຮັກສາຊີວະນາໆພັນ ແລະ ການຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຈາກໄພນ້ຳຖ້ວມ ແລະ ໄພແຫ້ງແລ້ງ ທີ່ພວມຄຸກຄາມຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໃນເຂດຊົນນະບົດ.

ຜົນສຳເລັດ ແລະ ໝາກຜົນທີ່ສຳຄັນ:
ການກຳນົດ ແລະ ກວດກາຂອບເຂດເຂດອະນຸລັກ: ທີມງານໄດ້ສຳເລັດການສ້າງແຜນທີ່ ແລະ ໝາຍເຂດແດນຕົວຈິງຂອງເຂດອະນຸລັກແຫຼ່ງນ້ຳບ້ານສະວຶ, ພ້ອມທັງຢັ້ງຢືນຂອບເຂດດັ່ງກ່າວ ຜ່ານການກວດກາແບບມີສ່ວນຮ່ວມຮ່ວມກັບອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ນາຍບ້ານ ແລະ ປະຊາຊົນ. ໂດຍການນຳໃຊ້ເຄື່ອງມືສ້າງແຜນທີ່ແບບມີສ່ວນຮ່ວມ, ຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນທ້ອງຖິ່ນໄດ້ຮ່ວມກັນກຳນົດເຂດລະບົບນິເວດທີ່ສຳຄັນ ເຊັ່ນ: ເຂດຕົ້ນນ້ຳ, ປ່າແຄມນ້ຳ ແລະ ພື້ນ​ທີ່​ດິນ​ບໍ​ລິ​ເວນ​ນ້ຳ ທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ການຮັກສາກະແສນ້ຳ ແລະ ຄຸນນະພາບນ້ຳ.

ການປຶກສາຫາລືກັບຊຸມຊົນ ແລະ ການຮ່າງລະບຽບການ: ໄດ້ມີການຈັດກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລືຢູ່ທັງ 4 ບ້ານເປົ້າໝາຍ ເພື່ອເກັບກຳຄຳຄິດເຫັນ ແລະ ຂໍ້ສະເໜີແນະຈາກຊຸມຊົນ ຕໍ່ກັບຮ່າງລະບຽບການຄຸ້ມຄອງແຫຼ່ງນ້ຳ. ກອງປະຊຸມເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ສົ່ງເສີມໃຫ້ມີການສົນທະນາແບບເປີດກວ້າງ ກ່ຽວກັບການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນ, ຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ແລະ ກົນໄກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ. ຮ່າງລະບຽບການທີ່ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນນັ້ນ ແມ່ນສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍວ່າດ້ວຍນ້ຳ ແລະ ຊັບພະຍາກອນນ້ຳ (ສະບັບປັບປຸງ ປີ 2017) ແລະ ສ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງຄວາມຕ້ອງການໃນການອະນຸລັກ ແລະ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊຸມຊົນ.

ການສ້າງຈິດສຳນຶກ ແລະ ຄວາມເປັນເຈົ້າການໃນທ້ອງຖິ່ນ: ຜ່ານການສົນທະນາແບບມີສ່ວນຮ່ວມ, ປະຊາຊົນພາຍໃນບ້ານມີຄວາມເຂົ້າໃຈເລິກເຊິ່ງຂຶ້ນ ກ່ຽວກັບຄວາມສຳຄັນຂອງການຄຸ້ມຄອງແຫຼ່ງນ້ຳ ແລະ ປ່າໄມ້ແບບຍືນຍົງ. ການປຶກສາຫາລືໄດ້ຊ່ວຍໃຫ້ມີຄວາມຊັດເຈນໃນດ້ານພາລະບົດບາດ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບ ໃນການຕິດຕາມກວດກາ, ການລາຍງານ ແລະ ການປະຕິບັດຕາມລະບຽບການ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ຊຸມຊົນມີບົດບາດຫຼັກໃນການປົກປັກຮັກສາຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງຕົນເອງ.

ການປະສົມປະສານພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນ: ຂະບວນການດັ່ງກ່າວຍັງໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງການນຳເອົາຄວາມຮູ້ເດີມ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການນຳໃຊ້ນ້ຳ, ການປົກປັກຮັກສາປ່າໄມ້ ແລະ ເຂດປ່າສັກສິດ (ປ່າຊ້າ/ປ່າຫໍ) ເຂົ້າມານຳໃຊ້. ຜູ້ອາວຸໂສ ແລະ ຜູ້ນຳຊຸມຊົນໄດ້ແລກປ່ຽນຮີດຄອງປະເພນີທີ່ສືບທອດກັນມາ ເຊິ່ງໄດ້ຊ່ວຍໃນການອະນຸລັກລະບົບນິເວດ, ເຊິ່ງຂໍ້ມູນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກບັນ​ທຶກເຂົ້າໃນລະບຽບການຂອງບ້ານຢ່າງເປັນທາງການ.

ການປະສານງານລະຫວ່າງຫຼາຍພາກສ່ວນ: ພາລະກິດນີ້ໄດ້ເຕົ້າໂຮມເອົາຜູ້ຕາງໜ້າຈາກ ພະແນກ​ກະ​ສິ​ກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມແຂວງ, ຫ້ອງການກະສິກຳ ແລະ ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມເມືອງ, ອຳນາດການປົກຄອງບ້ານ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆໃນຊຸມຊົນ. ການຮ່ວມມືດັ່ງກ່າວ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຮ່ວມກັນ ໃນການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນແບບ​ເຊື່ອມ​ສານ ແລະ ຍືນຍົງ ຕາມນະໂຍບາຍດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມແຫ່ງຊາດ.

ການສະໜັບສະໜູນອະນາຄົດທີ່ເຂັ້ມແຂງຕໍ່ກັບສະພາບພູມອາກາດ
ການສ້າງລະບຽບການທ້ອງຖິ່ນສຳລັບເຂດອະນຸລັກແຫຼ່ງນ້ຳ ແມ່ນບາດກ້າວອັນສຳຄັນຂອງໂຄງການ IWRM-EbA ເພື່ອຍົກສູງການຮັບມືກັບສະພາບພູມອາກາດ ແລະ ຮັບປະກັນຄວາມຍືນຍົງໃນໄລຍະຍາວຂອງຊັບພະຍາກອນນ້ຳໃນເຂດອ່າງຮັບນ້ຳເຊບັ້ງຫຽງ. ໂດຍການສ້າງຂອບກົດໝາຍ ແລະ ກົນໄກການຈັດຕັ້ງທີ່ຊັດເຈນ, ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນຈະສາມາດຄຸ້ມຄອງລະບົບນິເວດນ້ຳທີ່ສຳຄັນ ເຊິ່ງເປັນແຫຼ່ງນ້ຳດື່ມ, ການຊົນລະປະທານ ແລະ ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຊີວະນາໆພັນ ໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.

ວິທີການທີ່ມີສ່ວນຮ່ວມ ແລະ ກວມລວມທຸກພາກສ່ວນນີ້ ຍັງໄດ້ຮັບປະກັນໃຫ້ແມ່ຍິງ ແລະ ຊາວໜຸ່ມມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຫ້າວຫັນໃນການຕັດສິນໃຈ. ໃນໄລຍະການປຶກສາຫາລື, ຜູ້ຕາງໜ້າຊຸມຊົນໄດ້ແລກປ່ຽນວິທີການແກ້ໄຂບັນຫາຕົວຈິງ ໃນການຈັດການກັບໄພແຫ້ງແລ້ງຕາມລະດູການ, ການຟື້ນຟູປ່າທີ່ຊຸດໂຊມ ແລະ ການຫຼຸດຜ່ອນມົນລະພິດຈາກກິດຈະກຳກະສິກຳ.

“ກິດຈະກຳນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງການຄຸ້ມຄອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນການຈັດການຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ,” ຜູ້ຕາງໜ້າຈາກກົມຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ກ່າວ. “ໂດຍການເຮັດວຽກຢ່າງໃກ້ຊິດກັບອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ຊຸມຊົນ, ພວກເຮົາໝັ້ນໃຈວ່າລະບຽບການເຫຼົ່ານີ້ຈະສາມາດນຳໄປຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ຕົວຈິງ, ຊຸມຊົນມີຄວາມເປັນເຈົ້າການ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມຮ່ວມກັນ.”

ຜູ້ຕາງໜ້າຈາກ ອົງການ UNDP ປະຈຳ ສປປ ລາວ ຍັງໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງການປະກອບສ່ວນຂອງໂຄງການ ຕໍ່ກັບຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດ ໃນການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນນ້ຳ, ການປັບຕົວເຂົ້າກັບການປ່ຽນແປງສະພາບພູມອາກາດ ແລະ ການຟື້ນຟູລະບົບນິເວດ. ພາລະກິດນີ້ແມ່ນຕົວຢ່າງຂອງການຫັນເອົາແຜນນະໂຍບາຍລະດັບຊາດ ມາເປັນການປະຕິບັດຕົວຈິງໃນທ້ອງຖິ່ນ ໂດຍການສະໜັບສະໜູນຈາກສາກົນ ເພື່ອກ້າວໄປສູ່ການບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ (SDGs).

ບາດກ້າວຕໍ່ໄປ:
ພາຍຫຼັງການລົງພາກສະໜາມຄັ້ງນີ້, ກົມຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແລະ ອົງການ UNDP ຈະຮ່ວມກັບອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອປັບປຸງລະບຽບການໃຫ້ສົມບູນ ແລະ ຮັບຮອງເອົາຢ່າງເປັນທາງການ, ສ້າງຕັ້ງຄະນະກຳມະການຕິດຕາມກວດກາຂອງຊຸມຊົນ ແລະ ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນໃນການສ້າງຂີດຄວາມສາມາດ ເພື່ອຮັບປະກັນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ. ນອກຈາກນີ້, ຈະມີການຜະລິດສື່ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ຫຼັກສູດການຝຶກອົບຮົມ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຊຸມຊົນໃນການບັງຄັບໃຊ້ລະບຽບ, ການເກັບກຳຂໍ້ມູນສຸຂະພາບຂອງລະບົບນິເວດ ແລະ ການລາຍງານຄຸນນະພາບ ແລະ ການນຳໃຊ້ນ້ຳ.

ຄວາມສຳເລັດຂອງການລິເລີ່ມນີ້ ເປັນການຢັ້ງຢືນເຖິງພະລັງຂອງການຮ່ວມມື, ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນ ແລະ ການວາງແຜນໂດຍອີງໃສ່ຫຼັກການວິທະຍາສາດ. ໂດຍການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດທີ່ສຳຄັນເຫຼົ່ານີ້ໃນວັນນີ້, ຊຸມຊົນໃນແຂວງສະຫວັນນະເຂດກຳລັງປູທາງໄປສູ່ອະນາຄົດທີ່ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຍືນຍົງ ໃຫ້ແກ່ຄົນລຸ້ນຫຼັງສືບຕໍ່ໄປ. 🌿💧